Większość osób zapytanych o pojęcie włos opowie o części widocznej gołym okiem, natomiast nie wszyscy wiedzą jak ciekawa jest budowa włosa. Mało kto zdaje sobie sprawę, że duża część włosa znajduje się w skórze. Włos jest zrogowaciałym wytworem naskórka, który pokrywa niemal całe ludzkie ciało. Włosy pierwotnie pełniły funkcję termoregulacyjną, a współcześnie przyjęły rolę estetyczną oraz ochrony przed urazami mechanicznymi. W składzie włosów znajdziemy zrogowaciałe komórki. Należy jednak zwrócić uwagę, że martwa jest tylko ta część włosa, która wyrasta ponad skórę.

Budowa włosa

Patrząc na przekrój włosa od wewnątrz, składa się on z rdzenia, kory oraz osłonki. Nie każdy człowiek posiada jednak w swoich włosach rdzeń. Ta część włosa występuje tylko w przypadku bardzo grubych włosów. Podstawą budowy jest zatem kora, która zajmuje do 80% masy włosa i jest zbudowana ze zrogowaciałych komórek. Osłonkę tworzą łuski, czyli płaskie i bezbarwne komórki. Zadaniem łusek jest ochrona włosa przed uszkodzeniami i warunkami pogodowymi.

To właśnie od kondycji osłonki zależy gęstość i połysk włosów. Włos składa się z łodygi, która wystaje na powierzchnię i korzenia w skórze. Korzeń włosa znajduje się w środku mieszka włosowego i jest zakończony cebulką połączoną z brodawką włosa. Z cebulki włosowej wyrasta włos. Bardzo ważna w budowie włosa jest brodawka, która transportuje substancje odżywcze do cebulki.

budowa włosa

Budowa włosa

Z czego składa się włos?

Zanim włos będzie widoczny, musi przebyć długą drogę, której nie zobaczymy gołym okiem. Włos wyrasta ze specjalnych kanałów nazywanych mieszkiem włosowym lub pochewką. Główną funkcją mieszka jest osłona korzenia. Ludzkie włosy są wyraźnie zgrubione na początku. To zgrubienie nazywamy cebulką, która łączy się z brodawką. Macierz cebulki zbudowana jest z szybko namnażających i różnicujących się komórek. W późniejszym okresie stanowią one podstawę rdzenia i kory włosa.

Gdzie powstaje włos?

Narodziny włosa odbywają się w cebulce włosowej. Mieszki włosowe są zlokalizowane na całym ciele człowieka oprócz dłoni i podeszwy stóp. Na głowie człowieka jest około 100-150 tysięcy mieszków. Ilość ta jest niezmienna do końca życia człowieka. Mieszki są zbudowane z korzenia włosa, pochewki i gruczołu łojowego.

przekrój włosa

Przekrój włosa

Cykl wzrostu włosa

W pełni wykształcony włos składa się z martwych komórek, które żyją według cyklu włosowego. Na wspomniane komórki nie oddziałują już procesy fizjologiczne. U człowieka włosy ulegają cyklicznej wymianie. Wyróżniamy 3 fazy wzrostu włosa: anagen, telogen i faza przejściowa. Podczas anagenu włos wzrasta, telogen natomiast to faza spoczynku. Włosy na głowie człowieka znajdują się w różnych fazach. Najdłużej trwa faza wzrostu i wynosi od 2 do 5 lat. W młodych ludzi w tej fazie jest nawet 90% włosów na głowie. Telogen powinien trwać zaledwie kilka tygodni. Włos rośnie średnio 0,3-0,4 mm na dobę. Najszybszy wzrost obserwuje się latem, podczas snu i po okresie dojrzewania. Na kondycję włosów oraz ich wzrost mają wpływ różne czynniki, do których zaliczymy: poziom hormonów, dieta, styl życia czy przyjmowane leki.

Czytaj więcej: Starzenie się włosa – profilaktyka anty-aging

Skład chemiczny i kolor włosa

Analizując budowę włosa pod względem chemicznym zauważymy, że składa się z protein, wody, pigmentów, minerałów i lipidów. W zależności od poszczególnych proporcji włos przybiera różne charakterystyczne cechy. W zależności od ilości cysteiny włosy mogą być proste, pofalowane lub kręcone. Kolor włosów jest natomiast uzależniony od ilości pigmentu, czyli melaniny. Melanina powstaje w macierzy włosa dzięki melanocytom. Wyróżniamy dwa rodzaje melaniny, a każda z nich odpowiada za inny kolor włosów. Eumelanina odpowiada za ciemny kolor włosów, a feomelanina za czerwony.

Ostatnia aktualizacja: 18 listopada 2020

Dr Piotr Turkowski

Dr Piotr Turkowski

Lekarz medycyny estetycznej, specjalista i pasjonat chirurgii odtwórczej włosów, kończący specjalizację z chirurgii plastycznej. Jedyny oficjalnie zarejestrowany w Warszawie członek międzynarodowej światowej organizacji chirurgii odtwórczej włosów (ISHRS), zrzeszającej najlepszych na świecie specjalistów w tej dziedzinie.

Zostaw komentarz