Łysienie plackowate (alopecia areata) to rodzaj łysienia który występuje nie tylko u dorosłych, ale także u dzieci. Problem ten może pojawić się w dowolnym wieku, a pierwsze objawy często występują w okresie dojrzewania lub nawet dzieciństwa. W 60 procentach przypadków łysienie plackowate rozpoznaje się przed ukończeniem 20. roku życia. Jest to najczęstsza zaraz po łysieniu androgenowym przyczyna utraty włosów. Problem dotyczy zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Przy łysieniu plackowatym w przeciwieństwie do łysienia androgenowego nie można wykonać przeszczepu włosów.

Łysienie plackowate

Jest to choroba dermatologiczna, która może się pojawić w każdym wieku. Definiowane jest jako przejściowe lub trwałe miejsca łysienia. Miejsca te posiadają różnorodną wielkość i kształt. Problem dotyczy głównie owłosionej skóry głowy, choć może dojść także do zajęcia innych okolic ciała, na których występuje owłosienie. Zdarzają się przypadki łysienia plackowatego brwi i rzęs. Zmiany skórne najczęściej pojawiają się nagle, a przebieg choroby jest różnie nasilony i zróżnicowany u każdego pacjenta. Choroba może objawić się jednym ogniskiem łysienia, które utrzymuje się cały czas lub może przybrać postać ognisk, które ciągle się pojawiają. Odrastanie włosów występuje samoistnie nawet po kilkunastu miesiącach. Łysienie plackowate charakteryzuje nawracanie i okresowe zaostrzenia objawów.

łysienie plackowate

Odmiany łysienia plackowatego

Występują trzy podstawowe odmiany łysienia plackowatego:

  • zwykłe,
  • uogólnione,
  • całkowite.

Łysienie plackowate zwykłe obejmuje okrągłe lub owalne ogniska w obrębie skóry głowy, które często zlewają się ze sobą. W przypadku łysienia plackowatego uogólnionego objawem jest całkowity brak włosów skóry głowy, a także innych owłosionych okolic ciała. Łysienie plackowate całkowite obejmuje natomiast tylko skórę głowy. Przebieg choroby charakteryzuje tylko częściowe lub całkowite wyłysienie, nie występują żadne dodatkowe zmiany na skórze. Jedynie u około 12 procent pacjentów obserwuje się zmiany dystroficzne płytki paznokcia, czyli miejscowe zwłóknienia i rozdwajanie wolnego brzegu płytki.

łysienie plackowate

Przyczyny łysienia plackowatego

Pewne jest, że do wystąpienia choroby przyczynia się wiele czynników genetycznych. Najczęściej podawaną przyczyną są zaburzenia autoimmunologiczne. Główne przyczyny, jakie podają lekarze to cukrzyca typu 1, toczeń rumieniowaty, bielactwo i zapalenie tarczycy – Hashimoto. Prawidłowe leczenie przyczyny choroby może doprowadzić do jej zatrzymania lub zmniejszenia wypadania włosów.

Część naukowców twierdzi, że przyczyną choroby może być jej dziedziczenie — dotyczy to od 20 do 60 procent chorych. Zwiększone występowanie choroby występuje u bliźniąt jednojajowych lub krewnych pierwszego stopnia. Schorzenie dotyczy około 10 procent pacjentów chorych na zespół Downa. Pozwala to naukowcom łączyć geny zlokalizowane w obrębie chromosomu 21 z występowaniem łysienia. Podaje się również, że przyczyna choroby może mieć źródło w schorzeniach psychodermatologicznych, czyli być efektem długotrwałego stresu i bardzo silnych stanów emocjonalnych. Jako przyczyny podaje się także zaburzenia fazy wzrostu włosa, a co za tym idzie większej ilości utraconych włosów. Słabe krążenie krwi w skórze głowy również przyczynić się może do nadmiernego wypadania włosów. Niedobory niektórych witamin i minerałów również mogą być przyczyną choroby.

Badania i diagnostyka

Jeśli zauważymy u siebie objawy łysienia plackowatego należy udać się do dermatologa lub trychologa. Wymienione objawy na pewno pomogą postawić diagnozę. Diagnostyka łysienia plackowatego nie jest skomplikowana, dobry specjalista szybko postawi diagnozę. W większości przypadków nie trzeba przeprowadzać dodatkowych badań, a wystarczające okaże się obejrzenie skóry głowy i analiza jej owłosienia. Czasem zalecane jest wykonanie badań krwi, czyli poziomu żelaza i witamin i innych makro i mikroelementów. Ustalenie prawidłowej diagnozy ułatwić może także biopsja skóry lub zbadanie próbek pod kątem skłonności genetycznych do łamliwości i wypadania.

łysienie plackowate u dzieci

Terapia w łysieniu plackowatym

Istnieje kilka skutecznych metod walki z łysieniem plackowatym. Miejscowo stosuje się glikokortykosteroidy, minoksydyl, ditranol, inhibitory kalcyneuryny, difenylocyklopropenon (DPCP), ester dwubutylowy kwasu skwarowego (SADBE) oraz dinitrochlorobenzen (DNCB). W niektórych przypadkach rekomendowaną metodą jest ostrzykiwanie „łysych” miejsc roztworem triamcynolonu.

Fotochemoterapia wykonywana 3 razy w tygodniu (UV). Wyróżnia ją duża skuteczność i małe skutki uboczne. Pobudza ona wzrost mieszków włosowych. Stosuje się także leczenie preparatami światłouczulającymi, czyli psoralenami, a następnie naświetla się problematyczne miejsca światłem UV. Podaje się metoksalen w dawce 0,5 mg/kg masy ciała. Metoda ta spowodować może skutki uboczne w postaci nudności, złego samopoczucia i bólu głowy.

Kolejną polecaną metodą jest immunoterapia DPCP i DNCB. Polega ona na wywołaniu uczulenia na skórze poprzez nałożenie 2-proc. DPCP lub DNCB. Po upływie dwóch tygodni zaczyna się od 0,0001 procent stężenia. Terapia powinna być prowadzona tylko w specjalistycznych ośrodkach. Ocena efektywności metody – przeprowadzana jest po około 3 miesiącach.

lysienie plackowate

Leczenie łysienia plackowatego

Leczenie łysienia plackowatego powinno prowadzić się pod okiem dobrego specjalisty. Odpowiednio dobrany lekarz nie tylko szybko zdiagnozuje problem, ale także może zbadać jego przyczyny i zaplanować leczenie. Stosuje się różnego rodzaju leki w postaci kremów i maści na łysienie. Leczeniu łysienia plackowatego może pomóc wachlarz zabiegów.

Metody leczenia:

  • Mezoterapia skóry głowy: zabiegi polegają na podskórnym podaniu odpowiednich mieszanek odżywczych. Podawane jest zazwyczaj osocze bogatopłytkowe (PRP), które wcześniej pobierane jest od pacjenta, odwirowane i podawane bezpośrednio w skórę głowy.
  • Terapia UVA/UVB/PUVA/ lampa/ laser EXAIMEROWY: są to zabiegi polegające na działaniu na skórę głowy światła. Zabiegi są bezinwazyjne i bezbolesne.
  • Kriomasaż Cryo-S: podaje się podtlenek azotu, który powoduje ochłodzenie tkanek i pobudza odnowę włosów.
  • Dr.CYJ Hair Filler: zabieg polega na podaniu odpowiednio dobranej mieszanki siedmiu peptydów i kwasu hialuronowego.
  • Karboksyterapia Reology2: to śródskórne podane dwutlenku węgla. Efektem zabiegu jest rozszerzenie naczynek krwionośnych i powstanie nowych.
  • Dermorellery
  • Substancje drażniące, stosowane miejscowo: DCP, cygnolina, dziegcie

Zabiegi oraz leczenie dobierane są do każdego przypadku indywidualnie. Specjalista, oceniając stan owłosienia, pomoże wybrać najbardziej odpowiednią metodę. Istotne jest, aby wykonując zabiegi wykupić całą ich serię. Ilość i częstotliwość zabiegów ustala lekarz.

Dr Piotr Turkowski

Dr Piotr Turkowski

Lekarz medycyny estetycznej, specjalista i pasjonat chirurgii odtwórczej włosów, kończący specjalizację z chirurgii plastycznej. Jedyny oficjalnie zarejestrowany w Warszawie członek międzynarodowej światowej organizacji chirurgii odtwórczej włosów (ISHRS), zrzeszającej najlepszych na świecie specjalistów w tej dziedzinie.