Wielu z nas dotyczy nadmierne wypadanie włosów, które jest problemem natury zdrowotnej i estetycznej. Zdrowe i gęste włosy są jednym z atrybutów docenianych przez płeć przeciwną. Wypadanie włosów jest naturalnym procesem zachodzącym w organizmie. Specjaliści wyróżniają wiele przyczyn wypadania włosów, które można jednak skutecznie leczyć.

Wypadanie włosów a fazy wzrostu włosa

Włosy charakteryzuje złożona budowa, w którą wchodzą łodygi, korzenie włosa i mieszek włosowy. To właśnie mieszek napędza wzrost włosów. Znajduje się w środkowej warstwie skóry, a odżywiany jest przez bogato unaczynioną brodawkę. Każdy człowiek ma przeciętnie od 85 tys. do 140 tys. włosów, a rozwój mieszków włosowych rozpoczyna się już w życiu płodowym. Gdy płód ma około 60 dni zaczynają tworzyć się na jego głowie mieszki włosowe. Wzrost włosa nie jest ciągłym procesem, a charakteryzują go 3 różne fazy. W ciągu życia człowieka cykle te powtarzają się wielokrotnie, natomiast kolejność faz jest stała. Cykl wzrostu włosa to 3 fazy: wzrostu, zaniku i wypadania. Podczas fazy wzrostu komórki mieszka włosowego dokonują intensywnego podziału, aby produkować nowy włos. Czas trwania fazy wzrostu uwarunkowany jest genetycznie, a jego długość to od 2 do 7 lat. U zdrowego człowieka aż 90% włosów znajduje się w fazie wzrostu. Druga faza dotyczy zanikania i trwa od 14 do 21 dni. W tym okresie w korzeniu włosa dochodzi do procesów przebudowy. Macierz włosa zanika, a włos zostaje wypchnięty w kierunku skóry. U przeciętnego pacjenta 3% włosów skóry głowy znajduje się w tej fazie. Ostatnia faza dotyczy włosów całkowicie zrogowaciałych, w których nie zachodzą już procesy przemiany materii. W ciągu 30-90 dni cebulka włosowa staje się cieńsza i dochodzi do jej wypadnięcia podczas szczotkowania lub mycia włosów. Stary włos zostaje wypchnięty przez nowo rosnący włos. W tej fazie znajduje się około 13% włosów skóry głowy zdrowych pacjentów.

Przyczyny wypadania włosów

Jeżeli zauważymy, że nasze włosy ulegają przerzedzeniom lub zaobserwujemy pojawiające się łyse miejsca na naszej głowie czy zakola – może to być oznaką, że należy zasięgnąć porady farmaceuty. Jeśli wypadanie włosów pojawia się nagle lub jest wyjątkowo nasilone, niezbędna jest konsultacja z dermatologiem. Dermatolog może wykryć leżące u podstaw tej sytuacji problemy oraz zjawiska patologiczne związane z nadmiernym wypadaniem włosów, np.: niedobór żelaza, problemy z tarczycą lub problemy hormonalne, skutki uboczne niektórych leków – które mogą przyczynić się do utraty włosów.

proces wypadania wlosow

proces wypadania włosów

  • Stres – w okresie wzmożonego podenerwowania i stresu –  w konsekwencji przyczynia się do problemów z wypadaniem włosów.
  • Choroby tarczycy – duże ilości wypadających włosów mogą być symptomem problemów z tarczycą.
  • Niewłaściwa dieta – osłabienie włosów może wynikać z niedoborów witamin i minerałów. Takich jak żelazo, witamina H, witamina A, kwas foliowy, krzem, magnez, cynk.
  • Leki – warto sprawdzić, czy leki, które zażywamy, nie powodują skutków ubocznych w postaci m.in. wypadania włosów.
  • Anemia – niedobór żelaza, ale także cynku, może spowodować nadmierne wypadanie włosów. Warto wówczas wykonać badania krwi.
  • Hormony – hormon androgenowy, dihydrotestosteron, oddziałuje na mieszki włosowe powodując łysienie androgenowe, występujące u mężczyzn w kątach czołowych ( zakola)  lub na szczycie głowy u kobiet.
  • Niewłaściwa pielęgnacja – naszym włosom zdecydowanie nie służy ich częste farbowanie, rozjaśnianie lub stosowanie silnych preparatów do stylizacji.
  • Choroby skóry – grzybica, łuszczyca, łupież, łojotokowe zapalenie skóry itp.
  • Pora roku – ze względu na jesienne i wiosenne przesilenie. Nasz organizm może reagować osłabieniem a wówczas włosy mogą wypadać w większej ilości niż zwykle. W takiej sytuacji powinno się zadbać o odpowiednią dietę bogatą w witaminy i minerały, aby odżywić ciało a włosy stały się piękne i błyszczące.

Co na wypadanie włosów? Natura czy chemia?

Wypadające włosy tworzą łyse placki

Łysienie plackowate dotyczy także dzieci, a pojawić się może w dowolnym wieku. Chorobę definiuje się jako przejściowe lub trwałe okresy łysienia, a problematyczne miejsca mają różną wielkość i kształt. Łysienie plackowate może obejmować także inne okolice ciał, nawet brwi i rzęsy. Przebieg choroby jest bardzo zróżnicowany, a objawy mogą dotyczyć jednego ogniska lub wielu mniejszych. Odrost włosów następuje samoistnie, a choroba wyróżnia się okresowymi zaostrzeniami objawów. Objawy choroby to owalne lub okrągłe ogniska w obrębie skóry głowy, które często zlewają się ze sobą. Główną przyczyną wystąpienia choroby jest dziedziczenie. Wpływ na pojawienie się łysienia plackowatego mają także choroby autoimmunologiczne, stres, przyjmowanie różnego rodzaju leków. Przyczyną może być także zaburzenie cyklu wzrostu włosa, czyli zbyt szybkie obumieranie włosów. Rozpoznanie choroby nie jest skomplikowane i wystarczą oględziny skóry głowy. Chcąc skutecznie leczyć łysienie plackowate, należy poznać jego przyczynę i wyeliminować ją. Leczenie polega na stosowaniu leków w postaci maści. Kliniki oferują zabiegi, które sprawdzą się w leczeniu łysienia plackowatego. Mowa o mezoterapii, czyli podskórnym podaniu mieszanek odżywczych. Skuteczna będzie także terapia za pomocą naświetlań lub masaże skóry głowy. Lekarz dobierze odpowiedni rodzaj terapii do konkretnego pacjenta.

Cofająca się linia włosów

Najczęstszą przyczyną utraty włosów jest łysienie androgenowe. U mężczyzn choroba objawia się pojawieniem zakoli, a u kobiet włosy są przerzedzone na całej powierzchni głowy. Mieszki włosowe pacjentów są nadwrażliwe na androgeny, co powoduje osłabienie włosów i wypadanie. Dochodzi wówczas do miniaturyzacji mieszków włosowych i skrócenia fazy wzrostu włosa. Oznacza to, że włosy wypadają dużo łatwiej, a na ich miejsce później pojawiają się nowe. Do przyczyn łysienia androgenowego zaliczamy nie tylko wpływ androgenów, ale także styl życia. Stres, czynniki zawodowe, silne kosmetyki do włosów, zespół policystycznych jajników lub stosowanie doustnej antykoncepcji to jedne z najczęstszych przyczyn choroby. Podczas leczenia łysienia androgenowego należy skupić się przede wszystkim na wyeliminowaniu przyczyn choroby. Leczenie polega na stosowaniu leków odżywiających mieszki włosowe. Lekarze polecają wykonanie przeszczepu włosów nowoczesną metodą FUE, która polega na przeszczepie pojedynczych mieszków włosowych. Zapobieganie chorobie to przede wszystkim prowadzenie zdrowego trybu życia i wprowadzenie diety o niskim indeksie glikemicznym.

łysienie czyli nadmiernie wypadające włosy

Łysienie czyli nadmiernie wypadające włosy

Wypadanie włosów po ciąży

Intensywne wypadanie włosów po ciąży to typowy problem młodych mam, który wprawia je w duże zakłopotanie. Wypadanie włosów po porodzie nie jest jednak oznaką gorszego stanu zdrowia, wyczerpania organizmu czy też utraty wartości odżywczych w wyniku ciąży. Przyczyną wypadania włosów po ciąży jest zmieniona gospodarka hormonalna. Dzięki znacznie podwyższonemu poziomowi estrogenów w organizmie podczas ciąży, włosy praktycznie nie wypadają i stają się mocniejsze. Normalnym zjawiskiem jest wówczas poczucie, iż nasze włosy są duże gęstsze, grubsze oraz mają silniejszy blask. Jednakże spadek poziomu estrogenów oraz progesteronu po porodzie powoduje nasilone wypadanie włosów, czego konsekwencją jest problem znacznego przerzedzenia włosów po ciąży. Szacuje się, że w ciągu dwóch lub trzech miesięcy po ciąży można stracić nawet 20-30% włosów. Wypadanie włosów po ciąży wynika z tego, iż wypadają wówczas zarówno włosy, które powinny wypaść w aktualnym czasie, jak i te stanowiące zaległość z okresu ciąży. Przerzedzenie włosów po ciąży może trwać od 6 do 9 miesięcy. W przypadku karmienia piersią, okres wypadania włosów po ciąży może ulec wydłużeniu, ze względu na wysokie stężenie prolaktyny w organizmie i utratę cennych minerałów, które zostają niejako „wypłukane” z organizmu, by mogły znaleźć się w mleku matki. Stres lub inne negatywne czynniki mogą dodatkowo potęgować zjawisko nadmiernego wypadania włosów po ciąży.

Wypadanie włosów u kobiet

Nadmierne wypadanie włosów u kobiet może mieć charakter stały lub przemijający. Przerzedzenie włosów może objąć wybraną część skóry głowy lub całą jej powierzchnię. Różne mogą być także przyczyny wypadania włosów u kobiet. U wielu pań po 30. roku życia zauważalne zaczynają być pierwsze oznaki tzw. łysienia androgenowego. Wynika ono ze zwiększonego stężenia androgenów we krwi, czyli grupy hormonów uznawanych jako „męskie hormony”. Podwyższony poziom testosteronu, który produkowany jest w jajnikach oraz korze nadnerczy, prowadzi do wypadania włosów u kobiet. Wszelkie znaczne spadki poziomu progesteronu oraz poziomu estrogenów czy znaczny wzrost poziomu prolaktyny również potęguje przerzedzenie włosów u kobiet, a do tego typu skoków poziomu hormonów dochodzi szczególnie w okresie poporodowym i w okresie karmienia piersią. Innym powodem wypadania włosów u kobiet jest także poddawanie ich niszczącym zabiegom fryzjerskim, takim jak prostowanie czy farbowanie. Zbyt silne upinanie włosów lub mocne zaczesywanie ich w tzw. koński ogon również może prowadzić do uszkadzania mieszków włosowych i zwiększonej utraty włosów. Wypadanie włosów u kobiet może nastąpić też wskutek wielu chorób skóry (np. liszaj płaski, grzybica) oraz chorób ogólnoustrojowych, zwłaszcza mających tło hormonalne (np. niedoczynność tarczycy). Nie bez znaczenia jest także stres czy niepożądane działanie leków, w tym środków antykoncepcyjnych.

Wypadanie włosów u mężczyzn

Wypadnie włosów u mężczyzn w większości przypadków ma podłoże genetyczne. Panowie bywają nosicielami tzw. genu łysienia, który dziedziczony jest zazwyczaj po ojcu. Genetyczne łysienie u mężczyzn to przyczyna 2/3 przypadków utraty włosów. Łysienie to zazwyczaj rozpoczyna się ok. 40. roku życia, obejmując na początek okolice skroniowo-czołowe i powodując powstawanie zakoli. W późniejszej fazie przerzedzają się włosy nad czołem oraz na szczycie głowy. Ilość włosów na obwodzie zazwyczaj zmniejsza się nieznacznie. Łysienie genetyczne u mężczyzn przyjmujące ciężką postać może dawać pierwsze oznaki nawet już w wieku 16-18 lat i cechować się szybkim postępem. Szacuje się, że łysienie typu męskiego (tzw. łysienie androgenowe) dotyczy aż około 60% mężczyzn w wieku 50+. Wypadanie włosów u mężczyzn związane jest głównie z działaniem pochodnej męskiego hormonu płciowego – testosteronu. Pochodna ta, zwana dihydrotestosteronem (DHT) oddziałuje na mieszki włosowe sprawiając, że włosy stają się cieńsze oraz słabsze, a faza ich wzrostu ulega skróceniu. Pod jej wpływem hamowany jest także proces odrastania włosów, dlatego w miejscach utraconych włosów nie tworzą się nowe. Wszystkie te czynniki prowadzą ostatecznie do wypadania włosów u mężczyzn, którego skutkiem jest znaczne przerzedzenie włosów lub całkowite wyłysienie.

Wypadanie włosów u dzieci

Szacuje się, że wypadanie włosów u dzieci to problem, który jest przyczyną około 3% wizyt lekarskich dzieci. Często może mieć on bardzo zróżnicowane lub wręcz złożone przyczyny. Jeśli zaobserwujemy wypadanie włosów u niemowlaka, nie ma w tym żadnych powodów do niepokoju. Musimy bowiem wiedzieć, iż jest to naturalny proces fizjologiczny – kilka lub nawet kilkanaście tygodni po urodzeniu, dziecko niejako „wymienia włosy”. Utracone, bardzo szybko zostają jednak zastąpione nowymi. Przyczyną wypadania włosów u dzieci w wieku niemowlęcym może być także zwykłe tarcie potylicą głowy o fotelik samochodowy czy spanie przez długi czas w tej samej pozycji, w wyniku czego następuje nacisk na skórę głowy i delikatną strukturę włosów dziecka. Przerzedzenie włosów u dziecka może mieć także podłoże chorobowe (np. zarażenie kiłą, zakażenie grzybicze, choroby tarczycy, cukrzyca). Labilny układ immunologiczny dziecka może atakować mieszki włosowe prowadząc do tzw. łysienia plackowatego, które oprócz utraty włosów na skórze głowy może także prowadzić do utraty rzęs, brwi czy owłosienia łonowego. Powody wypadania włosów u nieco starszych dzieci mogą być z kolei związane z problemami na tle psychicznym. Stres, trudna sytuacja rodzinna, nadmierne wymagania ze strony rodziców czy częste kłótnie w domu z pewnością nie wpływają dobrze na psychikę dziecka, a tym samym na stan jego włosów. Może dojść wówczas do tzw. łysienia telogenowego, które powoduje, iż włosy najpierw przechodzą w fazę spoczynku, a następnie nadmiernie wypadają. Przerzedzone włosy u dziecka to także częsty skutek zaniedbań żywieniowych. Warto także pamiętać o unikaniu zbyt mocnego naciągania włosów dziecka, np. podczas plecenia warkocza czy upinaniu kucyka.

Leczenie wypadania włosów u dzieci i nastolatków

Włosy wypadają przez chorą tarczycę

Prawidłowy poziom hormonów tarczycy na wpływ na stan włosów i poprawne funkcjonowanie całego organizmu. Specjaliści wyróżniają dwa rodzaje zaburzenia pracy tarczycy: niedoczynność i nadczynność. U pacjentów z niedoczynnością tarczycy włosy są szorstkie, suche i łatwo wypadają. Chorobie towarzyszą także ciągle zmęczenie, przybieranie masy ciała, osłabienie mięśni i zmiany skórne. Niedobór hormonów tarczycy wpływa w negatywny sposób na przemiany metaboliczne w komórkach organizmu. W komórkach włosa również zmniejsza się ilość przemian, a większa ilość włosów przechodzi w stan spoczynku. Włosy wówczas szybciej wypadają, a na kondycję włosów na również wpływ obrzęk tkanki podskórnej. Wypadające włosy zatrzymuje się w przypadku skutecznego leczenia niedoczynności tarczycy. Drugim częstym zaburzeniem tarczycy jest nadczynność, która polega na nadmiernej produkcji tyroksyny i trójjodotyroniny. U pacjentów występuje nadmierna utrata wagi, nadpobudliwość, zaburzenia rytmu serca i wzmożona potliwość. Włosy pacjentów są bardzo cienkie, a wyróżnia je nadmierny połysk. Nadmiar hormonów tarczycy przyspiesza przejście do fazy obumierania, co skutkuje nadmiernym wypadaniem włosów. Wyrównanie poziomu hormonów oznacza zmniejszenie wypadania włosów i ich stopniowe odrastanie.

Nieodpowiednia pielęgnacja włosów

Do osłabienia i wypadania włosów może przyczynić się nieodpowiednia codzienna pielęgnacja. Używanie silnych kosmetyków do mycia włosów lub stylizacji (żele do włosów, lakiery) znacznie osłabia kondycję włosów i może prowadzić do łamliwości i osłabienia mieszków włosowych. W osłabionej skórze dochodzi do zaburzenia krążenia, co znacznie wpływa na odżywianie mieszków włosowych. Codzienne używanie suszarki lub prostownicy również będzie problemem, ponieważ dochodzi wówczas do wysuszenia i łamania włosów. Gorąca temperatura ma również wpływ na kondycję skóry głowy i osłabia mieszki włosowe, które są odpowiedzialne za wzrost włosa. Do często popełnianych błędów zaliczymy również silne wiązanie włosów lub upięcia, które mocno naciągają włosy. Takie zabiegi również osłabiają mieszki włosowe i będą prowadzić do pogorszenia jakości włosów i nadmiernego wypadania. Używanie nieodpowiedniej szczotki lub grzebienia także prowadzi do wypadania włosów. U kobiet częstą przyczyną wypadania włosów jest ich farbowanie. Silne środki chemiczne zawarte w farbie do włosów doprowadzają do osłabienia włosów i ich wypadania.

Czy styl życia ma wpływ na wypadanie włosów?

Wielu pacjentów borykających się z problemem nadmiernego wypadania włosów dotyczy nieodpowiedni styl życia. Jednym z najczęstszych błędów jest niezdrowa dieta bogata w cukier i wysokoprzetworzone produkty. Dieta odgrywa szczególnie istotną rolę w budowaniu kondycji włosów. Zdrowa dieta bogata w witaminy i minerały umożliwi dostarczenie do organizmu wszelkich niezbędnych składników. Prawidłowe krążenie w skórze głowy oznacza dobre odżywienie mieszków włosowych, które będą pobudzały włosy do wzrostu. Specjaliści szczególnie polecają dietę o niskim indeksie glikemicznym, która pozwoli zapobiec rozwojowi cukrzycy. Duży wpływ na łysienie ma także stres, który osłabia wszystkie procesy zachodzące w organizmie. Zauważono także, że u pacjentów palących papierosy włosy mają gorszą kondycję. Są wówczas bardziej matowe, suche i skłonne do łamania i wypadania. Do stylu życia warto zaliczyć również odpowiednią ilość snu i odpoczynku, która umożliwi regenerację organizmu i poprawny przebieg wielu zachodzących w nim procesów. Nadmierna ekspozycja włosów i skóry głowy na promienie słoneczne oraz solarium również będzie osłabiać kondycję włosów.

Niedobór witamin i minerałów

Odpowiednia ilość witamin i składników odżywczych może powstrzymać nadmierne wypadanie włosów i zadbać o ich kondycję. Warto wspomnieć, że nieprawidłowa dieta uboga w składniki odżywcze szybko odbije się na kondycji włosów i prowadzić będzie do ich osłabienia. Nadmierne wypadanie może być skutkiem niedoboru witaminy A, która odgrywa ważną rolę w prawidłowym rogowaceniu komórek włosa. Brak witaminy A sprawia, że włosy stają się suche i łamliwe. Istotną rolę odgrywa także witamina E, która wspomaga krążenie skóry głowy i chroni włosy przed szkodliwym działaniem wolnych rodników. Witamina D także odgrywa ważną rolę, ponieważ jest w stanie aktywować wzrost włosów i zatrzymać geny odpowiedzialne za łysienie. Działanie witaminy D wspomoże witamina C, która pobudza odrost włosów i chroni przed ich wypadaniem. Witamina H zwana biotyną zapobiega nie tylko wypadaniu włosów, ale i łysieniu. Biotyna zawiera dużo siarki, która jest niezbędna dla utrzymania zdrowych i silnych włosów. Będzie zapobiegała także łupieżowi i łojotokowi skóry, które znacznie osłabiają kondycję włosów. Witamina PP, czyli niacyna ułatwia transport składników odżywczych do cebulki włosa. Bardzo istotne są również witaminy z grupy B, które stymulują wzrost nowych włosów i hamują wypadanie.

Witaminy na włosy – wzmacniające i na wypadanie

Leczenie wypadających włosów

Bardzo ważną rolę odgrywa świadoma codzienna pielęgnacja włosów z użyciem naturalnych kosmetyków. Dobre składy szamponów i odżywek do włosów wzmocnią włosy i będą prowadziły do odżywienia skóry głowy. Istotny jest także poprawny styl życia, czyli odpowiednia ilość snu, unikanie stresu i powstrzymanie się od palenia papierosów. Zdrowa dieta bogata w witaminy i minerały również będzie odgrywać dużą rolę w zachowaniu zdrowia całego organizmu i dobrej kondycji włosów. Specjaliści podkreślają, aby unikać w diecie cukru i chemicznych dodatków, które przyczyniają się do zaburzenia różnorodnych procesów w organizmie. Poprzez zapobieganie wypadaniu włosów rozumiemy również stosowanie odpowiedniej suplementacji witamin i składników odżywczych. Ogromną rolę odgrywa regularne poddawanie się badaniom, które pozwolą wykryć różnego rodzaju zaburzenia. Wczesne podjęcie leczenia pozwoli uzyskać oczekiwane efekty i szybko pozbyć się problemu nadmiernego wypadania włosów. Bardzo ważna w zapobieganiu chorobom skóry głowy jest świadomość pacjentów i w razie potrzeby szybka wizyta u specjalisty.

Łysienie w statystykach

Kiedy jesteśmy w dobrej kondycji zdrowotnej – dobowa utrata włosów może wynosić od 50-do 70 a nawet 150 sztuk. Liczba wypadających włosów – powyżej tej górnej granicy powinna nas zaniepokoić i zdeterminować nas do udania się do specjalisty, aby dokonać odpowiedniej diagnostyki.

Przeciętny człowiek ma około 100 000 włosów. Każdy mieszek włosowy wytwarza włosy, które rosną od kilku do kilkunastu milimetrów w ciągu miesiąca. Faza wzrostu włosa trwa średnio – od dwóch do sześciu lat. Na chwilę przed wypadnięciem włos znajduje się w fazie spoczynku. Szybko zastępowany jest nowym włosem i cykl zaczyna się od nowa. W fazie wzrostu powinno znajdować się minimum 85% włosów znajdujących się na głowie. Włosy znajdujące się w fazie spoczynku – systematycznie wypadają. Jest to naturalny i fizjologiczny proces. Większość ludzi obserwuje wypadanie około 50-100 włosów dziennie.

Dr Piotr Turkowski

Dr Piotr Turkowski

Lekarz medycyny estetycznej, specjalista i pasjonat chirurgii odtwórczej włosów, kończący specjalizację z chirurgii plastycznej. Jedyny oficjalnie zarejestrowany w Warszawie członek międzynarodowej światowej organizacji chirurgii odtwórczej włosów (ISHRS), zrzeszającej najlepszych na świecie specjalistów w tej dziedzinie.

2 komentarze

Zostaw komentarz