Łojotokowe zapalenie skóry głowy – choroba należy do przewlekłych i nawrotowych i wbrew swojej nazwie nie zawsze oznacza występowanie tłustej skóry. Obszar skóry zajęty chorobą wygląda bardzo nieestetycznie i może stać się przyczyną złego samopoczucia i obniżenia samooceny. Problem ten najczęściej dotyka młodzież w wieku dojrzewania, jednakże występuje też u dorosłych i niemowląt.

Łojotokowe zapalenie skóry głowy – charakterystyka choroby

ŁZS skóry głowy (wyprysk łojotokowy) objawia się łuszczącą skórą we włosach. Objawy choroby mogą wystąpić również na twarzy i innych partiach ciała. Istotą choroby jest stan zapalny, który przyczynia się do nadmiernego złuszczania się naskórka. Choroba szczególnie dotyka młodych mężczyzn, ale zachorować mogą na nią także kobiety oraz pacjenci w innym wieku. Główny objaw choroby to łuszczący się rumień i czasem towarzyszący mu świąd. Nasilenie choroby jest rożne i zależy w głównej mierze od konkretnego przypadku. Niektórzy pacjenci posiadają zmiany skórne tylko na owłosionej skórze głowy, inni mają zmiany na skórze twarzy i klatki piersiowej.

Przyczyny i predyspozycje występowania choroby ŁZS skóry głowy

Jedną z głównych przyczyn łojotokowego zapalenia skóry głowy jest wzmożona aktywność gruczołów łojowych oraz niepoprawny skład łoju. Obserwuje się również, że pacjenci posiadający osłabiony układ odpornościowy są bardziej narażeni na chorobę. Szczególnie narażeni na występowanie choroby są osoby chore na cukrzycę, AIDS, zapalenie wątroby typu C, zespół Downa i inne schorzenia obniżające odporność. Zwiększona podatność występuje także u osób chorych na padaczkę, porażenie nerwu twarzowego, depresji. Czynniki wzmagającymi chorobę są też niewłaściwa pielęgnacja skóry, przewlekły stres, nadużywanie alkoholu, zaburzenia odżywiania, podrażnienie wywołane przez środki chemiczne w kosmetykach, częste opalanie i długie naświetlanie skóry np. w solarium. Łupież skóry głowy jest jedną z form łojotokowego zapalenia skóry -jest to jednak postać najłagodniejsza. Występowanie łupieżu łączone jest z występowaniem na skórze drożdżaków. Wielu lekarzy podaje, że drożdżaki odgrywają dużą rolę w powstaniu łojotokowego zapalenia skóry. Im więcej drobnoustrojów tym bardziej nawrotowy charakter ma choroba i trudniej się ją leczy.

Objawy łojotokowego zapalenia skóry głowy

Pierwszy etap choroby to nadmierna produkcja łoju na skórze głowy. Skóra staje się błyszcząca i sprawia wrażenie nieumytej. W okolicach większego skupienia gruczołów łojowych pojawiać się mogą plamy rumieniowe, którym towarzyszy złuszczanie. Złuszczający się naskórek charakteryzuje żółtawy kolor, który wynika z obecności nadmiaru łoju. W niektórych przypadkach dochodzi do tworzenia strupów. Choroba nasila się jesienią i zimą, czyli wtedy kiedy skóra ma mały dostęp do promieni słonecznych. Zmiany chorobowe na początku pojawiają się w obrębie owłosionej skóry głowy, a następnie rozprzestrzeniają się na skórę nieowłosioną i obejmują twarz. Niektórzy pacjenci posiadają problemy skórne wzdłuż kręgosłupa lub w okolicy mostkowej. Zaawansowane stadium choroby może charakteryzować wystąpienie rozpadlin, które będą efektem częstego świądu skóry. W przypadku nasilonego stanu zapalnego zdarzają się czerwone zmiany wysiękowe, zwłaszcza w miejscach o utrudnionym dostępie świeżego powietrza. Obszary najczęściej atakowane przez chorobę to te części ciała, które posiadają liczne gruczoły łojowe. Na twarzy są to okolice brwi, zagłębienie brody, fałdy nosowo-policzkowe, środek czoła, górna warga, a czasem nawet policzki.

Łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt

Choroba ta u niemowląt nazywana jest ciemieniuchą. Na główce dziecka pojawiają się wówczas łuszczące się i tłuste plamy, którym mogą towarzyszyć strupy. Łuski mają brązowawy lub żółty kolor i z biegiem czasu zaczynają odrywać się od powierzchni skóry. Ciemieniucha w większości przypadków jest nieszkodliwa i mija w ciągu kilku miesięcy. U niemowląt choroba może występować także na innych obszarach ciała i w miejscach stosowania pieluch. W większości przypadków ciemieniucha nie powoduje innych dolegliwości niż delikatne swędzenie. Żaden lek nie pozwala w pełni wyleczyć łojotokowego zapalenia skóry, jednak podjęcie leczenia pozwoli ograniczyć rozwój choroby. Dobrze dobrane leczenie pozwoli na pozbycie się łusek z powierzchni skóry, a także ograniczy swędzenie i infekcje. W większości przypadków choroba nie wymaga leczenia, jednak każdy przypadek warto skonsultować z lekarzem, który może zalecić nałożenie odpowiedniego leku. Ciemieniucha występuje zazwyczaj w okresie od 6 do 12 miesiąca życia dziecka. Przypadki tej choroby u niemowląt są jednak bardzo rzadkie.

Łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt

Łojotokowe zapalenie skóry u niemowląt

Łojotokowe zapalenie skóry w okresie dojrzewania i dorosłym wieku

Przed wejściem w okres dojrzewania choroba występuje bardzo rzadko. Okres dojrzewania charakteryzuje burza hormonów i wzrost aktywności gruczołów łojowych. Sebum produkowane jest w dużych ilościach, co doprowadza do świecenia się skóry oraz infekcji. Skóra zaczyna intensywnie reagować na podrażnienia i dochodzi do złuszczania naskórka. W okresie dojrzewania zmienia się także skład sebum i wzrasta w nim poziom trójglicerydów. Wraz z biegiem czasu problemy z łojotokowym zapaleniem skóry są rzadsze, ale nadal mężczyźni są bardziej na nie narażeni. Spowodowane jest to obecnością męskiego hormonu testosteronu. Choroba ta w niektórych przypadkach może dotyczyć nawet osób po 50 roku życia. Wszystko zależne jest jednak od konkretnego pacjenta, historii jego choroby i stosowanego wcześniej leczenia.

Rozpoznanie i leczenie łojotokowego zapalenia skóry głowy

W przypadku zauważenia zmian skórnych na głowie konieczna jest konsultacja z lekarzem dermatologiem, który będzie mógł dokonać rozpoznania choroby. Zazwyczaj nie ma konieczności wykonywania dodatkowych badań w celu potwierdzenia choroby. Obejrzenie zmian skórnych i poznanie ich charakteru pozwoli postawić diagnozę i dobrać odpowiednie leczenie. W niektórych przypadkach zleca się pobranie krwi i wykonanie badania histopatologicznego. Leczenie ŁZS skóry głowy stanowi duże wyzwanie dla lekarza i zależne jest od kilku czynników, między innymi wieku pacjenta oraz nasilenia choroby. Lekarze w większości przypadków stosują leczenie miejscowe, które polega na stosowaniu miejscowo kremów ze składnikami przeciwgrzybiczymi i przeciwzapalnymi. Początek kuracji to zazwyczaj zastosowanie preparatu, który pozwoli złuszczyć naskórek. Do włosów i skóry głowy zaleca się stosować łagodne szampony lecznicze do codziennej pielęgnacji. Posiadają one łagodne składniki myjące i substancje zapobiegające grzybicy. W niektórych przypadkach stosuje się dodatkowo leki doustne. Opcja ta dotyczy pacjentów, którzy posiadają bardzo nasilone zmiany skórne i nie reagują na dotychczasowe leczenie. Preparatami doustnymi leczy się tylko osoby dorosłe, których choroba wykazuje nawrotowy charakter. Stosuje się w tym celu antybiotyki, retinoidy i steroidy. Leczenie choroby sprawia wiele trudności i trwa czasem wiele lat. Warto się jednak na nie zdecydować, aby ograniczyć rozwój choroby.

Łojotokowe zapalenie skóry w okolicach brody

Łojotokowe zapalenie skóry w okolicach brody

Zapobieganie chorobie

Po zakończonym leczeniu trzeba otoczyć skórę specjalną uwagą i troską. Zaleca się zapobiegawczo stosować szampony cyklopiroksolaminą lub ketokonazolem raz w miesiącu przez okres około pół roku. W przypadku innych partii ciała zalecane są peelingi o działaniu złuszczającym i przeciwłojotokowym zawierające kwas salicylowy i kwas migdałowy. Pomocne mogą okazać się także kremy z dodatkiem składników przeciwgrzybiczych. Należy unikać stosowania mydła, które będzie wysuszało i podrażniało skórę. Czynnikami nasilającymi chorobę są także stres, zmęczenie i używki-należy zatem unikać tych czynników. Do twarzy zaleca się używać specjalistyczne kosmetyki, które zawierają składniki lecznicze. Domowe sposoby zapobiegania chorobie to także odpowiednio zbilansowana, zdrowa dieta. W miejsca dotknięte świądem można wmasować olejki eteryczne, np. eukaliptusowy, miętowy, rumiankowy, lawendowy lub olej migdałowy. W gabinetach kosmetycznych można skorzystać z różnorodnych kuracji, natomiast ich rodzaj i częstotliwość powinny być konsultowane z dermatologiem. Gabinety kosmetyczne stosują maski mineralne bogate w cynk, siarkę, miedź, serycyt, wapń, kwarc czy krzem. Oferowane są też zabiegi przeznaczone dla skóry łojotokowej, np. kawitacja lub jonoferezy. Pamiętać jednak należy, że podstawa to odpowiednio dobrana codzienna pielęgnacja.

Dr Piotr Turkowski

Dr Piotr Turkowski

Lekarz medycyny estetycznej, specjalista i pasjonat chirurgii odtwórczej włosów, kończący specjalizację z chirurgii plastycznej. Jedyny oficjalnie zarejestrowany w Warszawie członek międzynarodowej światowej organizacji chirurgii odtwórczej włosów (ISHRS), zrzeszającej najlepszych na świecie specjalistów w tej dziedzinie.

ocena artykułuocena artykułuocena artykułuocena artykułuocena artykułu (1 głos, średnia: 5,00 na 5, głosów)

Zostaw komentarz

    • pl